Các lỗi thường gặp của thang máy: Nguyên nhân và cách khắc phục an toàn

Các lỗi thường gặp của thang máy bao gồm tình trạng kẹt cửa, dừng lệch tầng, bảng điều khiển mất tín hiệu, mất nguồn đột ngột, hệ thống cứu hộ hỏng hoặc thang máy bị rung lắc và phát ra tiếng kêu to khi di chuyển. Đa số những trục trặc này xuất phát từ việc linh kiện hao mòn, bụi bẩn bám vào cảm biến hoặc nguồn điện chập chờn sau một thời gian dài sử dụng. Nắm rõ biểu hiện của từng sự cố dưới đây sẽ giúp bạn chủ động xử lý an toàn và tiết kiệm đáng kể chi phí khắc phục.

Những lỗi thang máy phổ biến nhất trong quá trình vận hành

Trong suốt vòng đời sử dụng, hệ thống cơ khí và điện tử của thiết bị khó tránh khỏi những lúc trục trặc. Việc nhận diện sớm mỗi lỗi thang máy ngay khi mới phát sinh sẽ giúp chủ đầu tư cũng như hộ gia đình có phương án can thiệp kịp thời, tránh làm gián đoạn sinh hoạt. Dưới đây là những sự cố thực tế hay xảy ra nhất mà đội ngũ kỹ thuật thường xuyên ghi nhận được tại các công trình.

Thang máy không đóng hoặc mở được cửa

Cửa thang cứ đóng vào lại mở ra liên tục hoặc đứng im không nhúc nhích là tình trạng rất hay gặp ở cả thang gia đình lẫn chung cư. Nguyên nhân chủ yếu do có dị vật như sỏi đá, rác nhỏ rơi vào rãnh trượt dưới sàn, hoặc thanh cảm biến quang học ở hai bên mép cửa bị bám bụi làm che khuất tia hồng ngoại. Đôi khi, việc người dùng giữ cửa quá lâu hoặc va đập mạnh cũng làm lệch bánh xe treo cửa, khiến hệ thống tự động ngắt lệnh đóng để đảm bảo an toàn.

Thang máy bị rung lắc và kêu to khi di chuyển

Một chiếc thang vận hành bình thường sẽ lướt đi rất êm, nên nếu bạn cảm thấy thang máy bị rung lắc phát ra tiếng rít ken két hoặc tiếng va đập lạch cạch trong giếng thang thì hệ thống cơ khí đang gặp vấn đề. Hiện tượng thang máy kêu to và chao đảo này thường bắt nguồn từ việc ray dẫn hướng bị khô dầu bôi trơn, guốc trượt đã mòn vẹt sau nhiều năm ma sát, hoặc cáp tải có độ căng không đều nhau. Nếu để tình trạng này kéo dài mà không căn chỉnh lại, các linh kiện cơ khí sẽ nhanh chóng bị phá hủy và gây tâm lý hoang mang cho người đi thang.

Thang máy dừng tầng không chính xác

Sự cố sàn cabin khi mở cửa lại cao hơn hoặc thấp hơn mặt sàn tầng từ vài phân đến cả gang tay tiềm ẩn nguy cơ vấp ngã rất lớn, đặc biệt với người già và trẻ nhỏ. Lỗi dừng lệch tầng này thường xảy ra khi bộ phận cảm biến đếm tầng bị sai lệch vị trí, bám quá nhiều bụi bẩn hoặc má phanh của động cơ đã bị mòn khiến lực hãm không còn chuẩn xác. Đây là một trong những dấu hiệu thang máy cần sửa chữa sớm để kỹ thuật viên cân chỉnh lại hệ thống phanh từ và cảm biến, trả lại sự an toàn cho người bước ra vào.

Bảng điều khiển bấm không ăn hoặc loạn tín hiệu

Đôi khi người dùng nhấn nút gọi tầng nhưng đèn không sáng, nút bị kẹt cứng, hoặc bấm tầng 3 nhưng thang lại chạy thẳng lên tầng 5 mới mở cửa. Nguyên nhân của hiện tượng này thường do tiếp điểm dưới nút bấm bị oxy hóa vì độ ẩm cao, thói quen ấn nút bằng vật nhọn của người sử dụng, hoặc bo mạch điều khiển trung tâm bị nhiễu tín hiệu. Với những khu vực gần sông rạch hoặc vào mùa mưa tại TP.HCM, hơi ẩm tích tụ trong hố thang rất dễ làm chập chờn các mạch điện tử nhạy cảm này.

Thang máy mất nguồn đột ngột hoặc ngưng hoạt động

Thang đang chạy bỗng dưng tối sầm và dừng hẳn giữa chừng thường do nguồn điện lưới tòa nhà bị mất pha, đảo pha hoặc sụt áp đột ngột vào giờ cao điểm. Bên cạnh đó, nếu phòng máy quá nóng khiến biến tần bị quá nhiệt, hoặc cầu dao tổng bị nhảy do rò rỉ điện, hệ thống bảo vệ sẽ lập tức ngắt toàn bộ hoạt động để giữ an toàn cho thiết bị. Trong những trường hợp này, thang không hề bị đứt cáp như nhiều người vẫn lo sợ mà đang được khóa chặt trên ray nhờ hệ thống thắng cơ.

Hệ thống cứu hộ tự động không kích hoạt khi mất điện

Bộ cứu hộ tự động có nhiệm vụ dùng nguồn điện dự phòng để đưa cabin về tầng gần nhất và mở cửa cho khách ra ngoài khi cúp điện. Tuy nhiên, rất nhiều trường hợp khi mất điện lưới thì thang cũng đứng im, nhốt người bên trong do bình ắc quy dự phòng đã bị chai phồng, cạn kiệt năng lượng vì lâu ngày không được nạp xả định kỳ. Việc bỏ quên kiểm tra bộ phận này khiến tính năng an toàn quan trọng bậc nhất bị vô hiệu hóa đúng vào lúc khẩn cấp.

Bảng tổng hợp mức độ nguy hiểm và chi phí khắc phục tham khảo

Để giúp chủ nhà và ban quản lý tòa nhà dễ dàng hình dung mức độ nghiêm trọng của từng sự cố cũng như chủ động dự trù ngân sách, việc phân loại theo cấp độ kỹ thuật là rất cần thiết. Bảng dưới đây tổng hợp nhanh tình trạng và mức chi phí xử lý tham khảo tại thị trường TP.HCM cho các nhóm sự cố phổ biến.

Nguyên nhân chính khiến thang máy bị lỗi liên tục

Không phải ngẫu nhiên mà một chiếc thang máy đang vận hành ổn định lại liên tục dở chứng và phát sinh hư hỏng vặt. Hiểu rõ gốc rễ vấn đề khiến thang máy bị lỗi sẽ giúp bạn có cái nhìn toàn diện hơn để điều chỉnh thói quen sử dụng cũng như cách thức chăm sóc thiết bị.

• Bỏ qua lịch bảo trì và vệ sinh định kỳ: Thang máy là tổ hợp của hàng trăm chi tiết cơ khí và mạch điện hoạt động liên tục. Nếu không được châm dầu, siết ốc và thổi bụi hố thang hàng tháng, bụi bẩn và sự ma sát sẽ nhanh chóng làm rơ lệch các linh kiện.
• Thói quen sử dụng chưa đúng cách: Việc thường xuyên chở hàng hóa quá tải trọng cho phép, dùng tay hoặc đồ vật chặn cửa thang quá lâu, hay để nước tràn vào sàn cabin khi lau dọn đều trực tiếp làm giảm tuổi thọ thiết bị.
• Tác động từ môi trường và côn trùng: Khí hậu nóng ẩm cùng với sự xâm nhập của chuột, gián, thạch sùng vào tủ điện hay hố thang là thủ phạm hàng đầu gây ra các vụ chập cháy bo mạch hoặc đứt dây tín hiệu.
• Linh kiện đã hết khấu hao nhưng chưa được thay thế: Mỗi vật tư như cáp tải, puly, bình ắc quy hay quạt làm mát đều có tuổi thọ nhất định. Việc cố tận dụng linh kiện đã quá cũ nát sẽ kéo theo sự hư hỏng dây chuyền sang các bộ phận đắt tiền khác.

Quy trình xử lý an toàn khi gặp sự cố thang máy

Khi đối mặt với sự cố bất ngờ, sự hoảng loạn thường dẫn đến những hành động sai lầm gây nguy hiểm trực tiếp đến tính mạng. Thay vì tự ý cạy cửa hay đập phá, cả người bên trong lẫn bên ngoài cần tuân thủ các bước ứng phó chuẩn mực để đảm bảo an toàn tuyệt đối.

Đối với người đang bị kẹt bên trong cabin

Điều quan trọng nhất lúc này là bạn cần giữ bình tĩnh, hít thở sâu vì cabin thang máy luôn có khe thoáng khí và hệ thống quạt thông gió, không bao giờ xảy ra tình trạng ngạt thở như trên phim ảnh. Hãy nhấn ngay nút chuông báo động hoặc nút liên lạc nội bộ trên bảng điều khiển để gọi sự trợ giúp từ bên ngoài, đồng thời gọi vào số hotline cứu hộ được dán sẵn trong vách thang. Tuyệt đối không cố gắng dùng tay cạy cửa cabin hoặc trèo qua nóc thang để thoát ra ngoài, bởi thang có thể hoạt động trở lại bất cứ lúc nào hoặc khiến bạn bị hụt chân rơi xuống giếng thang.

Đối với người quản lý hoặc chủ nhà bên ngoài

Ngay khi nhận được tín hiệu có người kẹt trong thang, người ở ngoài cần trấn an tinh thần để họ không hoảng sợ và giữ nguyên vị trí trong cabin. Tuyệt đối không tự ý dùng vật cứng cạy cửa tầng hay tự ngắt mở cầu dao điện liên tục nếu không có chuyên môn kỹ thuật, mà hãy gọi ngay cho đơn vị Sửa chữa thang máy chuyên nghiệp để kỹ thuật viên đến thực hiện quy trình cứu hộ bằng tay quay chuyên dụng tại phòng máy.

Giải pháp phòng ngừa để thang máy luôn vận hành êm ái

Phòng bệnh hơn chữa bệnh luôn là nguyên tắc vàng trong việc quản lý và sử dụng các thiết bị vận chuyển phương đứng. Để hạn chế tối đa các trục trặc bất ngờ và kéo dài tuổi thọ cho thang máy, bạn chỉ cần duy trì đều đặn một vài thói quen quản lý đơn giản nhưng cực kỳ hiệu quả.

Trước hết, hãy duy trì lịch bảo trì và vệ sinh định kỳ từ 1 đến 2 tháng một lần tùy theo tần suất sử dụng ít hay nhiều. Trong mỗi lần bảo dưỡng, kỹ thuật viên sẽ giúp bạn làm sạch rãnh cửa, kiểm tra độ căng của cáp, châm dầu ray dẫn hướng và đo đạc lại nguồn điện dự phòng của bộ cứu hộ. Bên cạnh đó, hãy giữ cho khu vực phòng máy và đáy hố thang luôn khô ráo, thoáng mát, có lưới chắn côn trùng cẩn thận. Một thắc mắc rất thực tế mà nhiều chủ nhà thường đặt ra sau khi khắc phục các hư hỏng lớn là thang máy sau sửa chữa có cần kiểm định không. Nếu việc can thiệp chỉ dừng lại ở căn chỉnh nhẹ hoặc thay thế linh kiện nhỏ như nút bấm, cảm biến thì thang có thể vận hành bình thường ngay; nhưng nếu có thay đổi kết cấu quan trọng như thay máy kéo, cáp tải hay tủ điện chính thì việc kiểm định lại là bắt buộc để đảm bảo tiêu chuẩn an toàn.

Lời kết

Nhìn chung, các lỗi thường gặp của thang máy đều có những biểu hiện báo trước khá rõ ràng qua âm thanh, độ rung hoặc sự trễ nhịp khi đóng mở cửa. Việc lắng nghe và quan sát thiết bị mỗi ngày, kết hợp cùng chế độ chăm sóc định kỳ bài bản không chỉ giúp bạn tránh được những tình huống kẹt thang đáng tiếc mà còn bảo vệ an toàn trọn vẹn cho mọi thành viên trong gia đình cũng như tòa nhà.

Nếu thiết bị của bạn đang xuất hiện những dấu hiệu bất thường hoặc cần một đội ngũ kỹ thuật tận tâm kiểm tra toàn diện tại khu vực TP.HCM, hãy liên hệ ngay với Thang Máy Nhân Phát để được hỗ trợ khảo sát và khắc phục nhanh chóng 24/7. Ngoài ra, đừng quên theo dõi thêm chuyên mục Sự cố & lỗi thang máy trên website của chúng tôi để cập nhật thêm nhiều kinh nghiệm xử lý tình huống và kiến thức vận hành thang máy an toàn, hữu ích mỗi ngày!